Mâkə 12
12
Ŋganú ɛ babwəla bá ndutu á bə́ bá bə́bí milə́m
1Ti Yésuwə a butí ɛ bwəlán ŋganú álí byábán bɔ́. A n byá nána, Mɔ nfɔ́ a bílí nyǎ awə̌ a wúní ndfukú ɛ bipum ábə́ bá bwəlání mǐm. Ti a lúŋí wukaʼ álí kámbú yɔ́, a támbú fǔm áfə́ bá mwámní bipum álí bwə mǐm, a lúŋí libún álə́ lí yábí ámǐn áfə́ baʼ bá shumaní álí nan manɔn. A m bə̌ ndfukú ɛni á baʼ ábə́ bû mɔ́ bá kaʼní mbutaʼ, ti a kǐ á ɛ́kumbu ɛ́pə́pə̌. 2Ngə púndá ɛ pilíní álí páʼ bipum, nwɔ́ŋ-a-ndukú á lúmí mɔ a ndutu mɔ á bábwəla-bá-ndutu bá mɔ álí kúʼ likaʼ lí mɔ lí bípum. 3Ndé ngə mɔ a ndutu ani á pilíní áwə́, babwəla bá ndutu bâ, bá wálí mɔ́, bá lábí mɔ́ mbɛ́ti, ti bá lúmí mɔ́ makɛ́ ngɛ̂n á nwɔ́ŋ-á-ndfukú. 4Ti nwɔ́ŋ-a-ndukú a lúmí mɔ a ndutu m mɔ ampə́pə̂. Ngə a pilíní áwə́ babwəla bá ndutu bá kúwí mɔ́, bá lábí mɔ́ á nlú, ti bá wúkí mɔ́ wusɔ́n. 5Nwɔ́ŋ a ndfukú a lúmí pə́ mbwəlâ ampə́pə̂, babwəla bá ndutu bâ bá búlú mɔ́. Bá bwə́lí mulimlim á bɔ́ bá jǐta, bá lábí duŋgu, ti bá búlú bání. 6Mɔ awə̌ a n bukə álí lúm a bílí mwǎn m mɔ a mumân awə̌ a n nəŋní jǐta. Álí shúʼ, yɔ́ a lúmíní mwǎn m mɔ ani á kaniya nána, “‘Ngə a díní mwǎn m myə bá bə mɔ́ ɛdúbɛ́.’ 7Ndé ngə babwəla bâ bá míní mwǎn ani ngə ǎ paʼní bá byábí na bɔ́mə̌n nána, ‘Mwǎn mú nwɔ́ŋ-a-ndukú mɔ́ ani, awə̌ ǎ dyá litfu lí sáŋ. Pakáni sí búlu mɔ́, ti litfu lí tímbí lí sə.’” 8Yɔ̂ bá kúwíní mɔ́, bá búlú mɔ́, bá shwátí mbimba m mɔ á mbís ɛ wukâʼ. 9Ti Yésuwə a kɔndɛ́ bɔ́ nána, “Yə̌ nyí kaniní nána nwɔ́ŋ-a-ndukú á bwəní á baʼ bá ndutu bâ?” Á paʼ a búlú babwəla bá ndutu bâ, a bə́ ndfukú ɛ bipum ɛni á babwəla bá ndutu bápə́pə̂. 10Ɛ́yala ɛ́ Dyǔ ɛ́yə́ ɛ byábí nána,
Lilɛ́ álə́ balúŋa-bá-ndáʼ bá yɔ́síní lɔ́ lí tímbí lilɛ́ lí mbímbí lí ndáʼ.
11Sáŋgúwə́ mɔ́ a bwəlí nâni, na ɛ́ dí manyáká á mǐ má sə́. Nyí nan láŋíyá wə́ yɔ̂ nâ?
12Milú mí baʼ bá Júda bá bílí ɛ sa á lí kú Yésuwə, á ɛ́tútú nána bá yə́mbí nána a pɔŋí ŋganú ɛni tɛ́ŋgɛnɛ bɔ́. Ndé bá bílí ɛ báŋ limuti lî álə́ lí bílí á wə́. Ti bá mákú Yésuwə, bá kə́ bɔ́.
Li kɔndɛ tɛ́ŋgɛnɛ li sáwu lí táks
13Á mbísi ɛ púndá, milú mí baʼ bá Júda bá lúmí duŋgu lí Bafárisî na duŋgu lí baʼ bá ɛpipá ɛ́ Hɛ́rɔdə á Yésuwə álí wálí mɔ́ njí a bwəlí lifəŋgə̂. 14Bá pílí á Yésuwə ti bá byábí nána, “Á Mulɛ̂, sí bí nána ɛ̌ pɔ̌ŋ mbálɛ. Ɛ sə̌ ɛ́ kufwan mɔ ká nfɔ́, ɛ sə̌ ka pə́ ɛ́ báŋ mású má bâʼ. Ndé ɛ̌ lúfú baʼ tɛyí tɛyí tɛ́ŋgɛnɛ misam mí Dyǔ. Mbéndá ɛ́ sə ɛ̌ byá nána sí sáwu táks á Káyísa, kə̂ŋ ɛ Róma?” 15Ndé Yésuwə a yəmbí ɛlaŋgá ɛ́ bɔ, ti a pushú nána, “Yə̌ nyí fání mi wulám? Nyí pánán mí ngáʼ ɛ ɛki pɔ n táti.” 16Yɔ́ bá pánání mɔ́ ngáʼ ɛni, ti a kɔndɛ́ bɔ́ nána, “Wusú wú njá bún, na dǐn lí njá dín?” Bá púshú mɔ́ nána, “Bí Káyísa.” 17Ti Yésuwə a pɔŋí bɔ́ nána, “Nyí bə̂ á Káyísa yə̌ ɛ́yə́ ɛ́ dí ɛ́ mɔ, na á Dyǔ yə̌ ɛyə́ ɛ́ dí ɛ́ Dyǔ.” Bá bílí mayáká á yə̌ ɛ́yə́ Yésuwə a pushúní bɔ́.
Li kɔndɛ́ tɛ́ŋgɛnɛ lipumu
18Duŋgu lí Basádusî bá pílí á Yésuwə. Bá dúbɛ́ nána, li pumu lí shiyǎ njí mɔʼ a wúlí. Yɔ́ bá byábíní nána, 19“Ǎ Mulɛ̂, mbéndá ɛ́ Mósisə ɛ byábí nána, ‘Njí mɔʼ a wə́lí mwalân m mɔ, ti mɔʼ ani a wúlí ɛ́yə́ mwalân ani á yɛ̂ní mɔ́ mwǎn, mwǎn-n-nyǎ a mumân a libum lifɔ́ a lɔlí ɛ wɛ́ nkfwís ani álí bwə nána dǐn lí mwǎn-n-nyǎ lí si gbɛ̂.’ 20Bǎn bá búmân shyámbɛ bá bílí ábə́ bâ n fí á líbum lifɔ́. Mɔʼ a wusúwə a ŋ wə́ mwalân ndé a wá bú mwalân ani bá si yɛ́ bǎn. 21Mǎ nyǎ awə̌ ŋ pɔ̌ŋ mɔ́ mbǐ a ŋ wə́ nkfwís ani. Mɔ́ pə́ a timbí ɛ wá a si yɛ́ mwǎn ká nfɔ́ na mwalân ani. Mulimlim m nsam m bwə́lání mwǎn nyǎ mɔ awə̌ á lwínjání bálán. 22Kə́ŋ kə́ŋ bumân bâ shyǎmbɛ bâ n wə́ mwalân ani ti bá wúlí ɛ́yə́ bá sî n yɛ́ní bǎn na mwalân ani. Á shúʼ, mwalân ani mɔ́ pə́ a timbí ɛ wá. 23Sɔ́nsɔ́nǎn kə̌, pɔ̌ŋ sə́, á bǔn bú li pumu, mwalân ani á bá mwalân n njá á ɛ́tútú nána bumân shyǎmbɛ bâ bâ ŋ wə́ mɔ́?” 24Ti Yésuwə a pushú bɔ́ nána, “Nyí bwə̌ líwusə́. Nyí bí njɔm ɛ liwusə̌? Ɛ́ dí nâ á ɛ́tútú nána nyí sɔ́ntaniyǎ ɛ́yala ɛ́ Dyǔ, tɔ̌ nyí sɔ́ntaniyǎ ngə ngínya ɛ Dyǔ ɛ díní. 25Á púndá ɛyə̌ baʼ ábə́ bá mə́ ɛ wá bá pumuní, mawə́ má sî bá pə́. Baʼ bá bá ngə áŋgɛl ɛ́yə́ ɛ́ dí ámǐn, bá sî wə́ pə́. 26Sɔnsɔ́nǎn tɛ́ŋgɛnɛ li pumu á liwá, nyí nan láŋíyǎ wə́ á kâti ɛ́ Mósisə á pɛsi ɛyə̌ ɛ̌ byá tɛ́ŋgɛnɛ mǎ bwə̌ ábə́ bú kúwán mwǐ? Áwə́ ɛ́ tílání nána, ngə Dyǔ lí bílíní ɛ pɔ̌ŋ Mósisə tɛ́ŋgɛnɛ Ábrahâmə, Áyízikə na Jekɔ́bə ábə́ bǎn mə̌ ɛ́ wá, Dyǔ lî m byá nána, ‘N dí Dyǔ lí Ábrahâmə, Áyzikə na Jekɔ́bə.’ 27Ɛ́yî ɛ́ lúfú nána bá dí luŋgɛ́. Dyǔ lí dí Dyǔ lí baʼ ábə́ bá dí lúŋgɛ́, lí shiyǎ Dyǔ lí baʼ ábə́ bá mə́ ɛ́ wá. Nyí tɛ́ŋgɛ́niyǎ ká mǎ yǔm.”
Mambéndá mábɛ̂ ámə́ má dí má mbímbí litúm
28Mulɛ̂ a mbéndá nfɔ́ a bílí á wə́ awə̌ a wúkí ngə Yésuwə na baʼ bá ɛ́pipá ɛ́ Sádusî bá bílíní ɛ fətán pɔ́li. Ngə a yəmbíní nána Yésuwə a bəkí Basádusî yálabɛ́ álə́ lí tɛ́ŋgɛ́ní, yɔ̂ a kɔndɛ́ní Yésuwə nána, “Á Mulɛ̂ átitîn á mambéndá másə́sə̌n, mbéndá ɛfə́ ɛ dí ɛ mbímbí litúm?” 29Yésuwə a pushú mɔ́ nána, “Mbéndá ɛyə̌ ɛ dí ɛ mbímbí litúm ɛ̌ byá nána, ‘Baʼ bá Ísrɛl, nyí wúkan: Sáŋgúwə́ Dyǔ lí sə mɔ́mə̌n nfɔ́ a dí Sáŋgúwə́. 30Nə̌ŋ Sáŋgúwə́ Dyǔ lí wə na nlə́m m wə nsə́sə̌n, na mudî ŋ wə nsə́sə̌n, na likani lí wə lísə́sə̌n, na ngínya ɛ́ wə ɛ́sə́sə̌n.’ 31Ɛyə̌ ɛ bándání ɛni á mbǐ ɛyə̌ pə́ ɛ dí ɛ mbímbí, ɛ dí ɛyə̌ ɛ́ byá nána, ‘Nə̌ŋ mwǎn-n-nyǎ n wə ngə ɛ nə́ŋíní wəmə̌n.’ Mbéndá ɛpə́pə̂ ɛ shiyǎ ɛyə̌ ɛ dí ɛ mbímbí litúm mambéndá mán mábɛ̂.” 32Ti mulɛ̂ a mbéndá ani a pɔŋí Yésuwə nána, Á Mulɛ̂, ɛ pushú mi bwǎm. Ɛ byábí mbálɛ nána Dyǔ lifɔ́ lɔ́ lí dí, na nána dyǔ lípə́pə̂ lí shiyǎ ɛ́sitúm lɔ́. 33Nə̂ŋ mɔ́ na nlə́m m wə nsə́sə̌n, na likani lí wə lísə́sə̌n, na ngínya ɛ́ wə ɛsə́sə̌n, na nána nə̂ŋ mwǎn-n-nyǎ n wə ngə ɛ nə́ŋíní wə́mə̌n. Ɛ́yínán ɛ́ dí ɛ́ mbímbí súka na li bə̌ Dyǔ nyam ɛ́yə́ bá wɔkíní na mabeya mápə́pə̌. 34Ngə Yésuwə a yəmbíní nána mulɛ̂ a mbéndá ani a n byá na libyɛ́, yɔ́ a pɔŋíní mɔ́ nána, “Wudya wú Dyǔ wú yábaniyǎ wə̂ á nyǔ.” Ngə Yésuwə a malíní álí byá, mɔ ká nfɔ́ a púliyǎ álí kɔndɛ́ Yésuwə ká yǔm.
Li kɔndɛ tɛ́ŋgɛnɛ Awə̌ bá Wɔ́kílíní
35Ngə Yésuwə a bílíní ɛ lɛ́fú á Tɛ́mpɛl, á kɔndɛ́ nána, “Yán balɛ̂ bá mbéndá bá byání nána Awə̌ bá Wɔ́kílíní a lɔlí ɛ fí á njaʼ ŋ kə̂ŋ Devídə.? 36Devídə mɔ́mə̌n a ŋ byá á púndá ɛyə̌ Mudî ámə́ n Sáŋí m bílíní mɔ́ átin nána,
‘Sáŋgúwə́ Dyǔ a byábí á Sáŋgúwə́ ŋ myə nána,
shumán fánán á ɛ́kɛ́ ɛ́ mbâ ɛ́ myə
kə́ŋ ti á púndá ɛyə̌ ŋ bwəní wə
ɛ dyáŋtí baʼ bá ɛ́kfwɛyí bá wə na makwi.’
37Njí Devídə mɔ́mə̌n a bəŋí mɔ́ ‘Sáŋgúwə́’, yán kə́ Awə̌ bá Wɔ́kílíní a tíŋgání ɛ bá mwǎn mú Devídə?”
Maléyá tɛ́ŋgɛnɛ balɛ̂ bá mbéndá
Limuti lí nə̂n lí bílí ɛ wúlán Yésuwə na munyɛŋgɛ. 38Ngə a bílíní bɔ́ ɛ lɛ́fu, á pɔŋíyá bɔ́ nána, “Nyí nɔ̂ŋ púndá na balɛ̂ bá mbéndá. Bá nə́ŋí ɛ yə́ŋán miku mí yábíyə́. Na bá nə́ŋí nána baʼ bá sámbân bɔ́ na ɛdúbɛ́ ɛ́sə́sə̌n á mabú ngə á mákíti átin. 39Bá nə́ŋí ɛ shuman á bíbuŋ bí ɛ́dúbɛ́ á mandáʼ má mákáni, na bá nə́ŋí mabú má ɛ́dúbɛ́ á mábú má ŋgandu. 40Bá shukán bakfwís litfu lí bɔ, na bá nə́ŋí baʼ ɛ səŋ na makáni má yábíyə́. Bá wɔ́ŋ kɔ́ksɛ línə̂n lí Dyǔ.”
Jabeya lí nkfwís a mwalân
41Yésuwə a shumání á nsaŋ mú ɛ́buŋ ɛ́yə́ bá bílíní ɛ fá jabeya átin á Tɛ́mpɛl. A bílí ɛ mindi ngə baʼ bá fání jabeya áwə́ átin. Badi bá bâʼ jǐta bá fílí ɛkfúna ngáʼ áwə́ átin. 42Ndé mban a nkfwís a mwalân a pilí ɛ fá ngáʼ ɛ mapíto ɛyə̌ ɛ bílí ngə kápan ɛ́bɛ̂. 43Yésuwə a bəŋí bawútú álí wútán mɔ́, ti a pɔŋí bɔ́ nána, N pɔŋ nyə́ nána mban a nkfwís a mwalân anín a bəkí ngáʼ lítúm badi bá bâʼ básə́sə̌n. 44Á ɛ́tútú nána ábání bá bə́kí ngáʼ ɛ́ bɔ ɛyə̌ ɛ yɔbí áshí, ndé mwalân anín na liban álə́ a díní, a fílí ngáʼ ɛ́ mɔ ɛsə́sə̌n ɛyə̌ a ŋ wɔ́ŋní, ká ngə ɛ́ bílíní ɛ́sə́sə̌n ɛ́yə́ a ŋ wɔ́ŋní álí búŋgú nyǔ.
Currently Selected:
Mâkə 12: bwt
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
