7
1Ná sɔfo panyi ne bisale ye kyɛ: “Sɔ dwirɛ hemɔ te nahorɛ?” 2Yeɛ Steven yele ye noa kyɛ:
“Mmrienzua, aliemaa mɔ ne baba mɔ, ɛmɔtie me. Anuonyam Nyameɛ ne yele ye nwo ali hyirele yɛ nana Abraham mmerɛ bɔ ne ɔwɔ Mesopotamia, kora yeɛ otu kɔ Haran ne, 3na ɔha hyirele ye kyɛ: ‘Tu fi w'aseɛ so ne w'abusuafoɛ nwo, na kɔ nekaa bɔ ngohyire wɔ ne.’ 4Yeti otu fili Kaldeafoɛ aseɛ naso, na ɔɔtenane Haran. Ná ye baba wue si ne, Nyameɛ maa ofili berɛ ɔɔtenane nekaa bɔ kesaalae yɛte ne. 5Nakoso Nyameɛ amma ye agyapadeɛ biala, wannya nekaa bɔ ne ɔkɔfa ye gya kotia po; mmom ɔhyɛle ye bɔ kyɛ ɔkɔfa sɔ aseɛ ne kɔma yɛ kyɛ ye agyapadeɛ, na sɛ ɔnne berɛ a, ɔkɔfa kɔma ye bosofoɛ; nakoso sɔ mmerɛ ne, né olle ba. 6Yesi ne, Nyameɛ ha hyirele ye kyɛ, ye bosofoɛ kɔɔyɛ ɛwɔfoɛ wɔ ebie maen so, na sɔ mmenia nemɔ kɔfa bɛ kɔyɛ ngoaa na bɛkoli bɛ nye tonn afoɛ 400. 7Nyameɛ hane kyɛ, ‘Na ngobu maen bɔ bɛkɔfa bɛ bɛkɔyɛ ngoaa ne atɛn, na ɛhene si ne, bɛkofi berɛ bɛkɔɔso me wɔ wa.’ 8Ná Nyameɛ ne Abraham yɛle toa pɛlɛ nwo apam, yeti ɔwole Isaac ne, kyẽa bɔ ɔtɔ so mmɔtwɛ nala, ɔpɛle ye toa, ná Isaac koso wole Yakob, yeɛ Yakob wole abusua-panyin 12 nemɔ.
9“Né abusua-panyin nemɔ nye boro Yosef, yeti bɛtɔnene ye maa ɔɔyɛle akoaa wɔ Egypt. Nakoso ne Nyameɛ boka ye so, 10yeti ɔhaw biala bɔ ɔhɔle nu ne, olɛle ye fili nu. Ɔmaa Yosef nyane adom ne nyanza wɔ Egypt hene Farao nyunu. Na Farao fale Egypt maen ne ye awuro namukoraati wurale Yosef sa kyɛ ɔnea so. 11Ɛhɔen kandinga bie wale Egypt ne Kanaan mukoraati, yeti né yɛ baba mɔ nnya aleɛ nni. 12Ná mmerɛ bɔ Yakob tele kyɛ aleɛ wɔ Egypt ne, ɔsomane yɛ baba mɔ maa bɛli moa bɛhɔle dɔ. 13Ye pɛn nyɔ so ne, Yosef yele ye nwo ali hyirele oliema nemɔ, na Farao koso nwuni Yosef abusua ne. 14Yeti Yosef maa bɛɛfale ye baba Yakob ne ye abusuafoɛ namukoraati bɛwale, né bɛte mmenia 75. 15Yeti, Yakob hɔle Egypt, na ɛberɛ yeɛ owuli ɔ, na yɛ nana mɔ koso, ɛberɛ yeɛ bɛwuli ɔ. 16Na bɛfale bɛ bɛhɔle Sekem bɛɛsiele bɛ, bɛsiele bɛ wɔ asieleɛ bɔ Abraham fale dwetɛ tɔ fili Hamor mmaa bɔ bɛwɔ Sekem berɛ nanu.
17“Mmerɛ bɔ ne waha kaa ma ɛbɔ bɔ Nyameɛ hyɛle Abraham ne ba nu ne, yɛ mmenia bɔ bɛwɔ Egypt ne dodoɔ bu bɔle ye nwo, na bɛyɛle pee. 18Yesi ne, ɔhene foforɛ oolili bia wɔ Egypt, ye de né ɔnze Yosef. 19Ɔhene sɔ ne fale nyanza-nyanza lili yɛ mmenia naso, na ɔhyɛle yɛ nana mɔ maa bɛyakyile bɛ mmaa mmaa-mmaa nemɔ berɛ, kyɛbɔ ɔkɔyɛ a bɛkowu ɔ. 20Sɔ mmerɛ nanu ala yeɛ bɛwole Mose ɔ, na né ye nwo yɛ nyemene pa-pa. Bɛfale bosome nza bɛneane ye wɔ ye baba awuro. 21Na mmerɛ bɔ bɛyakyile ye bɛtole nekaa bie ne, Farao awa brasua fale ye, na ɔtetele ye kyɛ ye bɔbɔ ye kunu ba. 22Yeti, bɛmaa Mose suane Egyptfoɛ nyanza mukoraati. Nahorɛ nu, né ye noa ate, na ne ɔyɛ nningyein mbiri-mbiri.
23“Olili afoɛ 40 ne, ɔwale ye ahone nu kyɛ ɔkwaanea oliema nemɔ boso, Israel mmaa nemɔ. 24Ná mmerɛ bɔ onwuni kyɛ Egyptniɛ bie sisi bɛ nu kõ ne, ɔɔbokale ye, na ohuni Egyptniɛ ne fa tuale ye so kerɛ. 25Né y'adwene yɛ ye kyɛ, oliema nemɔ konwu kyɛ Nyameɛ nate ye so yeɛ odɛ́ bɛ ɔ, nakoso banwu ye so. 26Aleɛ hene ne, onwuni oliema biemɔ kyɛ bɛkõ, ná ɔbɔle mmɔden kyɛ okosiesie bɛ afia, na ɔhane kyɛ: ‘Ɛmɔte aliemaa, na nzuati yeɛ ɛmɔyɛ ɛmɔ nwo bɔne ne?’ 27Nakoso bɔ osisi ye mmango ne piane ye, yeɛ ɔha hyirele ye kyɛ: ‘Nwa yeɛ ɔyele wɔ kyɛ ɛnea yɛ so, na ɛbu yɛ atɛn ne? 28Kyɛbɔ anoma ɛhuni Egyptniɛ ne, sɔ ala yeɛ ɛpena kyɛ ɛnɛ koso ɛku me ɔ?’ 29Mose tele ɛhe nala pɛ, ɔfale yeti bɔle nu, na ɔɔyɛle ɛwɔfoɛ wɔ Midian aseɛ so, ɛberɛ yeɛ ɔwole ye mmaa nyɔ ne ɔ.
30“Afoɛ 40 si ne, abɔfo bie yele ye nwo ali hyirele ye wɔ ɛserɛ so, wɔ Sinai Bokaa naso, wɔ ndire bɔ ne ɔsɔ nanu. 31Mose nwuni ye ne, ɔyɛle ye nwanwa, na mmerɛ bɔ ɔhɔle ye nwo berɛ kyɛ ɔkwaanea ye yé ne, ɔtele Awurade konvi wɔ berɛ kyɛ: 32‘Me yeɛ nne wɔ baba mɔ Nyameɛ ne, Abraham, Isaac, ne Yakob Nyameɛ.’ Esuronyi hane Mose, yeti wanyɛ ye adwene po kyɛ ɔkɔ berɛ kɔnea nikye-horɛ. 33Awurade ha hyirele ye kyɛ: ‘Yeye wɔ mmaboa, ofikyɛ aseɛ bɔ ɛgyi so ne te aseɛ krongron. 34Ɔhaw bɔ me mmenia bɔ bɛwɔ Egypt ne fa nu ne, manwu ye mukoraati, mate esue bɔ bɛsu ne, na mawa kyɛ mebaale bɛ. Yeti bra, na nzoma wɔ Egypt.’
35“Mose he bɔ bɛpole ye, na bɛha bɛhyirele ye kyɛ: ‘Nwa yeɛ ɔyele wɔ kyɛ ɛnea yɛ so, na ɛbu yɛ atɛn?’ ne, ye ala yeɛ Nyameɛ nate abɔfo naso yele ye nwo ali hyirele ye wɔ ndire bɔ ne ɔyera nanwo, na ɔsomane ye kyɛ ooli bɛ nyunu, na ole bɛ ne. 36Sɔ biaa he yele bɛ fili Egypt, na ɔyɛle anwanwadeɛ ne nzɛngyerɛneɛ pee wɔ Egypt ne Ɛpo Kɔkorɛ nanwo ne ɛserɛ naso afoɛ 40. 37Mose he ala yeɛ ɔha hyirele Israel mmaa nemɔ kyɛ: ‘Nyameɛ kɔye diifoɛ bie bɔ ɔte kyɛ me kofi eliema mɔ nu kɔma ɛmɔ.’ 38Mose he ala yeɛ ne ɔne asafo ne wɔ ɛserɛ naso ne. Na abɔfo bɔ ɔne ye ne yɛ baba mɔ dwudwole wɔ Sinai Bokaa naso ne, né ɔwɔ berɛ bie. Na onyane ngoa dwirɛ krongron ne kyɛ ɔfa berɛ yɛ. 39Nakoso yɛ baba nemɔ andie ye. Mmom bɛpole ye, na ɔhale bɛ ngome a, né bɛwɔ Egypt, 40na bɛha bɛhyirele Aaron kyɛ: ‘Yɛ nyameɛ ma yɛ, ná oli yɛ nyunu. Ofikyɛ Mose he bɔ olili yɛ nyunu yele yɛ fili Egypt ne, yɛnze bɔ wato ye ɔ.’ 41Yeti sɔ mmerɛ ne, bɛyɛle nandwie ba, na bɛbɔle afɔleɛ bɛmane sɔ statu ne, na bɛlili ahurusi wɔ bɛ sa noa adwuma nanwo. 42Yeti, Nyameɛ hwene ye nwo fili bɛ nwo, na ɔyakyile bɛ maa bɛsõne nningyein bɔ ɔwɔ anwuro ne, kyɛbɔ bahworɔ ye wɔ adiifoɛ nemɔ nwomaa nanu ne. Bahworɔ kyɛ:
‘O Israel awuro, aso me yeɛ ɛmɔ fale nningyein bɛbrɛle me,
ná ɛmɔ bɔle afɔleɛ wɔ ɛserɛ naso afoɛ 40 bɛmane me ne anaa?
43Ɛmɔ fale Molɛk tɛnt,
ne ɛmɔ nyameɛ Refan nzramaa,
na statu yeɛ ɛmɔ yɛle bɛ kyɛ ɛmɔkɔsõ bɛ ɔ.
Yeti ngɔpɛ ɛmɔ asue,
maa ɛmɔ kɔhɔ Babilon si dɔ.’
44“Mmerɛ bɔ ne yɛ baba mɔ wɔ ɛserɛ naso ne, benyane tɛnt bɔ odi adanzeɛ kyɛ Nyameɛ wɔ bɛ nu. Ye nwo akwankyerɛ bɔ Nyameɛ fa mane Mose ne, olili so pɛpɛɛpɛ, na ɔyɛle ye kyɛbɔ Nyameɛ fa hyirele ye nala. 45Yɛ baba mɔ sa hane tɛnt ne, na bɛne Yosua fa wale maen-maen ne aseɛ naso, maen bɔ Nyameɛ foane bɛ fili yɛ baba mɔ nyunu ne. Na né tɛnt ne wɔ berɛ oodwuli David aberɛ so. 46David nyane Nyameɛ nyunu adom, na ɔsrɛle ye kyɛ, ɔpena kyɛ osi awuro ma Yakob Nyameɛ ne. 47Nakoso Solomon yeɛ osili awuro ne mane ye ɔ. 48Nakoso Anwuro-anwuroniɛ ne, nná sua bɔ sona asi nu yeɛ ɔte ɔ, na sɔ ala yeɛ diifoɛ ne hane ɔ. Ɔhane kyɛ:
49Awurade nwa, ‘Anwuro te me bia,
na aseɛ te nekaa bɔ mefa me gya mesie ɔ.
Awuro beni yeɛ ɛkɔhora kosi kɔma me ɔ?
Ná nisua yeɛ ɛmɔ kɔfa bɛkɔma me kyɛ nne me nwomeɛ ɔ?
50Aso nná me sa yeɛ ɔyɛle ɛhe amukoraati ɔ?’
51“Ɛmɔte mmenia bɔ ɛmɔ asenze ɛmɔ kɔme, ɛmɔ ahone ne yɛ se, na ɛmɔ so koso ati, daa ɛmɔ kõ betia honhom krongron ne. Na bɔ ɛmɔ baba mɔ yɛle ne, ɛhene biala yeɛ ɛmɔyɛ ɔ. 52Adiifoɛ nanu beni yeɛ ɛmɔ baba mɔ andane ye nye ɔ? Na bɛ bɔ bɛhane Teneneeniɛ bɔ ɔba nanwo dwirɛ ne, bɛhuni bɛ mu. Na sɔ teneneeniɛ ne yeɛ ɛmɔ yele ye bɛmane na ɛmɔ huni ye ne. 53Mmeraa bɔ abɔfo ne fa wale ne, ɛmɔ yeɛ ɛmɔ nyane ɔ, nakoso ɛmɔ anni so.”
54Betie ye ne, né bafɛ yaa paa wɔ b'ahone nu, ná bɛhyɛle yebo kyɛ bɛkwa bɛ gye bɛgua ye so. 55Na ye de, ɔnate kyɛ ne honhom krongron wɔ ye so nati, ɔtole ye nye neane anwuro, na onwuni Nyameɛ anuonyam, na onwuni Yesu kyɛ ogyi Nyameɛ sa famaa so, 56yeɛ ɔhane kyɛ; “Ɛmɔnea, menwu ye kyɛ anwuro abukye, na Sona Awa ne gyi Nyameɛ sa famaa so.” 57Ɔhane ɛhe nala pɛ, bɛteɛteane nu bɛguale ye so, na bɛfale bɛ sa bɛsisili bɛ so, na bɛ mukoraati, bɛtuli bum bɛwale ye so. 58Na bɛhwene ye bɛhɔle kuro ne si, yeɛ bɛhyɛle yebo bɛsili ye nyɔboɛ ɔ. Na adanzefoɛ nemɔ fale bɛ ndadeɛ guale abrandeɛ bie bɔ bɛfrɛ ye Saul gya bo. 59Mmerɛ bɔ bɛsi Steven nyɔboɛ ne, ɔsrɛle kyɛ: “Awurade Yesu, de me honhom.” 60Yeɛ obuli ndwerɛ ɔ, na ɔteane nu kyɛ: “Awurade, nnɛbu bɛ atɛn wɔ bɔne he anwo.” Ɔhane sɔ nala, owuli.