1 Maccabées 2
2
Usaraaŋakpil Maatatiyasi yaliŋkii
1Usaraaŋakpil ubɔ nìn bí ki sá Yooyariib dicaŋkun, bi yíì u-baa Yoowaneesi ki yíì u-naanja Simeeyɔn. Ŋyunti gbantee, usaraaŋakpilee nìn nyáń Jeerusaleem ní ki cūtìi kóòń Moodiini tiŋkin. 2U nìn cáá jipɔmbi biŋmoo. Bíǹ di sá Yoowaneesi un bi páaǹ diyindi yii Gaadee, 3nì Simeeyɔn un bi páaǹ diyindi yii Taasee, 4nì Juudasi un bi gíti yíì yii Maakabeeyee, 5nì Eeleeyasaar un bi gíti yíì yii Awaraŋyee nì Joonatan un bi gíti yíì yii Afuusee. 6Maatatiyasi nín ká ntimbiil tuuŋŋi ŋin bi tūǹ Juuda nì Jeerusaleem timmunee 7ní u bí yii:
«Ba busuu di ká-mi nan dee!
Mimmee bi màl̄-mi ḿ ká bi nín làá nàan̄ m-nibul
nì m-circir tiŋki puee níii?
Bi màl̄-mi ḿ nīn kā ki kpàl̄ iŋal
ŋyunti ŋun bi dū-kì ki líiǹ ki-nannanliibee níii?
Kunimbɔtidii kɔ́ binicambi ŋaan.
8Ku kpántì kii unil un kaa ti cáá tinyoolee ní.
9Bi kpáaǹ tiwan tin nìn tìì-ku tinyoolee ki búntì,
a lì kii tigaajawan tin bi cūtì kujaau ki jáń ki fōońee.
Bi kūū ti-biyaamu imɔŋkijaa pu,
ní unannanli dū ntàataajimu ki kūū ti-naacimpɔmbi.
10Anibul ŋin kíǹee, báà ŋma jíń kitiŋee gaajawanti difakal,
bi kpáaǹ ki-gaajati ki búntì.
11Bi yōoǹ tin kɔkɔ nìn yì ki-nyaaŋkuee.
Dooooyee Jeerusaleem tiŋki nìn tɔ́ ki-ba ní,
ama kɔŋkɔnnee kì kpántì uyumbu ní.
12Ti-circir kɔŋkooŋŋu nyaaŋku di nìn tìì-ti mmɔn,
ama díǹ pu nee, ŋu kpántì kii kuteeuee ní.
Bin kaa sá Juuda yabee kɔ́ǹ-ŋu tijɔkɔndi.
13Ba pu ní ḿ nīn gíti bí dimaŋfalin?»
14Kunimbaau poon ní Maatatiyasi nì u-jipɔmbi dáaĺ ki cátì tiwan tin bi pēēyee, ní ki dū kpɔsatab ki pēeǹ ní ki súń tikpil.
Saraa un bi ŋá Moodiini tiŋkinee
15Ubɔti Antiyookuusi naacimbi bin nìn páb̀ binib bí fá Mooyiisi marabee nìn dūu bāań Moodiini tiŋkin. Bi nìn là kí páb́ Isirayeel yab bí ŋá saraabi kí tīī Greeki yab waaŋi. 16Isirayeel yab tikpil nìn cūtìi ká-bi, ama ní Maatatiyasi nì u-jipɔmbi bíǹ nìn kākatì bi-ba ki kā dicilpu. 17Niinee ní ubɔti naacimbee bí Maatatiyasi yii: «A sá ukpil un bɔti páb́ ki cáá mpɔnee ní. A-jipɔmbi nì a-dicaŋkun yab yú a-boon. 18Nín̄ sá upeekaa kí dāá ŋá kii ubɔti nín yóoǹ mara puee. Atimbun ŋin kɔkɔ kíǹee nì Juuda timmun yab nì bin kíǹ Jeerusaleem tiŋkinee ŋá míǹ. A yaa ŋá míǹ, si nì a-jipɔmbi làá kpántí <Ubɔti bɔɔbi> ní. U làá tīī-ni animbil nì sindaariya nì tiwampɔkaal tikpil.» 19Ama ní Maatatiyasi kíí mpɔn yii: «Anibul ŋin kɔkɔ kíǹ ki bí ubɔti beel timmunee ŋūǹ kí nīn tɔ́ ubɔti nín lī puee kí dū bi-naanjab nimbɔtisaŋŋu kí fá. Bi ŋūǹ kí ŋá ubɔti nín yóoǹ mara puee. 20Ama man nì m-jipɔmbi nì m-dicaŋkun yabee, ti làá nīn tɔ́ mpèé ŋun Unimbɔti ŋá nì ti-naanjabee ní. 21Unimbɔti laŋŋaŋfitiiku poonee, ú taa yàntī tí fá Mooyiisi marab nì u-bɔkpaaŋi! 22Taa làá fàtīí tɔ̄ mara un ubɔti yóoǹee, kaa làá fàtī ti-boon kí tīī ti-nimbɔtinool báà an yaa yāntì ki sá puee.»
23Maatatiyasi tin pée sòon̄ kí ŋmīĺee, Juuda yab ubɔ nyáń ki yúl̀ samaa nimbiin ki bàà là kí ŋá saraa Moodiini saraafaŋŋu pu, kii ubɔti nín síiǹ mara puee. 24Maatatiyasi nín ká mimmee, ní an bíi wù-u pɔ̀lpɔl ní u-wunti kɔkɔ bíi jìkì. Niinee diŋuul din sá deedee ŋuulee cúú-u ní u sáǹ ki cūtìi lāntì uninjee nsaraafan pu niin. 25Ŋyunti gbanti ní u kūū ubɔti tuuŋŋu ŋun cútí binib mpɔn bí ŋá saraabee, ní ki gbáń ki wīī nsaraafan. 26U nìn dàkā difaŋgiil Mooyiisi marab pu kii Piinaasi nín nìn ŋá pu ki kūū Saaluu jipɔɔn Simrii puee ní#2.26 Piinaasi... Saaluu: kpèè Dikà 25.6-14, Piinaasi, Aarɔn naantiiu sá Isirayeel saraaŋaliibi naanja ní..
Juuda yab bin yú deedeeyee búntì kuteeun
27Míǹ boonee ní Maatatiyasi yíkìi cōom̀ kitiŋin ki tátí yii: «Bin kɔkɔ cáá difaŋgiil Mooyiisi marab puee nì bin ŋúb́ Unimbɔti pèéŋuee ń páań m-boon!» 28Ní úǹ u-ba nì u-jipɔmbi sáǹ ki búntì ajoonni ki yāntì tin kɔkɔ bi cááyee kitiŋin. 29Niinee binib tikpil bin nìn là kí nīn tɔ́ Unimbɔti kí nīn nóó Mooyiisi marabee nín cá kuteeun ki kíǹ ki kóò niin. 30Nnaabu ŋun nìn jéetì bi-puee puee, bi nìn kpáaǹ bi-biyaamu nì bi-nimpoobi nì bi-waŋkuti.
31Ubɔti janjakpilib nì u-janjaliibi bin nìn bí Jeerusaleem, Daafiidi tiŋkinee gbìl̄ an bɔti yii binib dū ubɔti nín yóoǹ mara uŋyee ki fá ki sáǹ ki cūtìi bál̀ kuteeun. 32Ní bijanjaliibi kupaau kùl̄ ki bīiǹ bi-boon ní ki tin cúú-bi. Bi nìn gāā bi-janjanaapaal ki túĺ-bi, ki bɔ́ntì kí já nì bi ŋwiŋŋuŋfikaa dal. 33Bijanjaliibee nìn bí Juuda yab yii: «An ŋmāntì kɔŋkɔnnee! Nyānímaan kí ŋá kii ubɔti nín bí yii ní ŋá puee kí fīī ni-maŋfal.» 34Ní Juuda yab kíí yii: «Timbi kaa làá nyā ní kaa nín ŋá kii ubɔti nín bí yii tí ŋá puee. Taa làá yìntīǹ ŋwiŋŋuŋfikaa dal#2.34 taa làá yìntīǹ...: kí nóó nì Disa 16.29, an kaa nìn pú nsan yii Isirayeel yab ń nyā kí cù laaba ŋwiŋŋuŋfikaa dal. Míǹ puee Juuda yab bin nìn bál̀ kuteeunee kaa nìn ŋūǹ kí ŋá kii ubɔti nín bí yii bí ŋá puee kaa yīntiǹ ŋwiŋŋuŋfikaa. .»
35Dicilpu niinee bijanjaliibee kíĺ ki bíi jáà nì bi. 36Ama Juuda yab nìn yíì kaa mɔ́tì bi-ba pu. Baa nìn tɔ́ bi-nannanliibi ditaŋkpalaaa, kaa nìn pīiǹ laakin bi bál̀ee punyɔkɔki. 37Bi nìn bí yii: «Tí kpúmaan nì dipɔbimɔntiil. Yilpu nì taapu sá biseeradambi yii ni kūū-ti digaŋgam kpɔ̀tam ní.» 38Bijanjaliibee nìn jáń nì bi ŋwiŋŋuŋfikaa dal. Bi nì bi-nimpoobi nì bi-biyaamu nì bi-waŋkuti nìn kpíì. Binib kutuku nyɔkɔm ní bi nìn kūū.
39Maatatiyasi nì u-bɔɔbi nín gbìl̄ an bɔtee, bi nìn súń tikpil. 40Míǹ boonee ní bi lī tɔb cee yii: «Ti yaa ŋá kii ti-nabiyaamu nín ŋá puee kaa yíkì ki jáń nì anibul ŋin kíǹee kí fīī ti-maŋfal nì ti-yaajakoobiliŋee, bi làá kpɔ̀ kí céetí-ti kitiŋ nee pu an kaa làá sūŋkì.» 41Ŋwiin gbanti ní Maatatiyasi nì u-bɔɔbi lēē nlandɔkɔ nee yii: «Unil un kamaa di yaa dɔ́miń ki táká-ti ŋwiŋŋuŋfikaa dalee, ti làá jáǹ-u. Mimmee taa làá kpú kii ti-nabiyaamu mun kɔkɔ kpíì bi-balilaŋkinee nín kpíì puee.»
42Niinee ní Asiidee yab dikitil diba dɔ́miń ki kútì bi-pu. An sá binib bin pu bi nyí yii bi cáá dipɔbil Isirayeel tiŋkinee, ní ki nìn bɔ́ntì kí mɔ̄tì Mooyiisi marab pu. 43Kí kūtèe, bin kɔkɔ nìn là kí sāǹ kí ŋmátíí nyā agìń gbantinee nìn dòoń ki kútí bi-wíiŋŋu nì bi-pɔŋŋu pu. 44Bi kpáfì dicilpuee ki dūu ŋá dijanjakitil. Bi-ŋuul poonee, bi nìn kù Juuda yab bin kaa tɔ́ Unimbɔti marabee. Bin nìn ŋmátí ki nyēē bi-ŋaanee nìn sáń ki cá anibul ŋin kíǹee cee kí fīī bi-ba. 45Maatatiyasi nì u-bɔɔbi nìn yìin̄ ki cūtì an kɔkɔ pu ki kpéelikì awaa saraafaŋyi. 46Bi yaa nìn ká Isirayeel tiŋkin kibininjabiki bí ní baa gíí-kì dikpancandee, bi nìn cútí-kì mpɔn ní kí gíí-kì. 47Bi nìn kíĺ ki bíi jì bilambidambi gbanti, ní bi nìn lafun ŋúń ki ŋá míǹ sɔkɔmii. 48Bi nìn fòol̄ Mooyiisi marab atimbun nì ŋi-bɔtiibi ŋaan. Baa nìn pūǹ ukpitiŋal nsan ú ŋá tiba.
Maatatiyasi nyɔɔbunjoolkaaŋi nì u-kúm
49Maatatiyasi kúm yuntiŋu nìn dūu bāań. U nìn yíiń u-jipɔmbi ní ki bí-bi yii:
«Iyunti in poon ti bí nee, dilambil nì asiibil di jíń mpaan,
an sá dinàandi nì tipɔmbɔti yuntiŋu ní.
50Kɔŋkɔnnee m-jipɔmbi, an sá nimbi ní ń mɔ̄tì
Mooyiisi marab pu nì difaŋgiil.
Ní dū ni-maŋfal kí kúntíǹ mpèé ŋun
Unimbɔti nìn ŋá nì ti-naanjabee pu.
51Téetímaan ti-naanjab nín nìn túń atuun ŋin bi-yuntiŋuee pu.
Ni yaa ŋá míǹ, ni làá ká tinyool nì disíndi
din làá nīn bí ki cá jaanjaanee.
52Abraam#2.52 Abraam : kpèè Diny 15.6, Siira 44.20. kaa nìn yúl̀ deedee nì Unimbɔti icɔŋki yuŋtiŋuɔɔɔ?
An pu ní Unimbɔti ká yii u sá deedeedaan.
53Míǹ mbaantiim Jooseefi#2.53 Jooseefi : kpèè Diny 41.37-43. nín nìn kɔ́ dinimbinaamandinee,
u nìn nóó Unimbɔti marab ní ki dāa kpántì Eejipiti tiŋki kpiliu.
54Piinaasi#2.54 Piinaasi... ti-naanja: kpèè B. 26, kpèè mun Siira 45.24. ti-naanja nìn dàkā tininjati tikpil,
an pu ní Unimbɔti nìn pōoǹ-u yii u-maaliŋun yab
di làá nīn pée sá bisaraaŋaliibi kí nīn cáa cá jaanjaan.
55Joosuwa#2.55 Joosuwa : kpèè Dikà 13.1–14.12, 27.16-23, Siira 46.1-7. nín nìn túń u-tundi tiŋan puee
nìn yāntì u kpántì ubɔsoonli ki kpōotì Isirayeel yab.
56Kaleeb#2.56 Kaleeb : kpèè Dikà 14.24, Siira 46.9. nìn fōō kitiŋ difakal,
kun puee u nìn lēē seeramɔnti Isirayeel nibul nimbiin.
57Daafiidi#2.57 Daafiidi : kpèè 2 Sami 7.8-16, Siira 47.8. nìn yúl̀ nì Unimbɔti deedee.
An pu ní u fōō dibeejal kí nīn cá talku.
58Eelii#2.58 Eelii : kpèè 1 Bib 19.10, 2 Bib 2.11, Siira 48.9. nìn dàkā Unimbɔti marab pu difaŋgiil.
An pu ní an yōoǹ-u ki jɔ́ntiǹ yilpu.
59Ananiyasi nì Asariyasi nì Miikayeel#2.59 Ananiyasi... Miikayeel: kpèè Dani 3. nìn máká Unimbɔti pu.
An puee an nìn fīī-bi ki nyántì ŋŋmikpaan poon.
60Daniyeel#2.60 Daniyeel : kpèè Dani 6. nìn sá unil un bí deedeeyee ní.
An puee Unimbɔti nìn fīī-u ki nyántì gbikintib nyɔmmun.
61An puee ní gbìl̄ tiŋan yii ŋyunti kamaa nib
bin kɔkɔ máká Unimbɔti puee kāntí mpɔn kí ŋmā kí yūĺ ní.
62Ní taa fàŋkì unikpiti nee.
Di sá yii u-nyooti làá kpántí tisuundi ní akoosibil ń ŋmɔ́-u.
63Bi yòontí-u yilpu díǹ, ama fool u làá fu wāŋkì.
U làá kpántí ntam, ní u nín màkā kí ŋá tiŋyee ń tɔ̄ nnyimin.
64M-jipɔmbi, ní dàkàmaan tininjati kí nīn ŋúb́maan marab an nīn pɔ̄ɔ̄,
kun puee bíǹ di làá cáań-ni tinyool.
65Kpèèmaan Simeeyɔn ni-nabiki, m nyí u nín sá usaŋkimɔntee. Ní nīn pílifíǹ-u baabadal, ní ú nīn sá-ni ubaati. 66Juudasi Maakabee úǹ dàkā tininjati doooo u-naacimpɔntin ní. Úǹ di làá nīn sá ni-janjakpiliu, kí nīn līī ni-nyɔkɔpu ní já nì anibul ŋin sá ni-nannanliibee. 67Ní kóoǹ bin kɔkɔ ŋúb́ Maree kí kpāfì ni-cee kí tɔ̀maan ni-nibul pɔntooŋyi. 68Ní téeǹ anibul ŋin kíǹee ikpiti in bi ŋá-nee, ní kí nīn tɔ́maan Maree bɔkpaaŋi.»
69Míǹ boonee ní Maatatiyasi mēē ki bīiǹ u-jipɔmbi pu, ní ki kpíì ki cūtìi ŋàl̄ u-naanjab. 70U nìn cáá abin dilaataal nì imuŋku ili nì abin aluu ní ki nín kpíì, ní u-jipɔmbi dū-u ki bíl̀ u-naanjab kaakulin Moodiini tiŋkin. Isirayeel yab kɔkɔ nìn ŋá u-kpool ŋkpaami.
Currently Selected:
1 Maccabées 2: BASSARDC
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
BIBLE EN N'TCHAM (Bassar) © Alliance Biblique du Togo, 2013.