1 Maccabées 5
5
Juudasi bíi jáà nì Idumee nì Amɔn yab
(2 Maka 10.14-33)
1Anibul ŋin māntìi tú Juuda yabee nìn gbìl̄ yii bi fātìi máń nsaraafan, ki fātìi máń kunimbɔtidii kii ku nín nìn pée bí pu dooooyee. An puee, ŋi nìn fōō mbum ŋkpitim pu. 2Niinee ní bi lēē yii bi làá kúntí Isirayeel yab bin kóò bi-kansikinee. Bi nìn kíĺ ki bíi kù ti-nibul yab.
3Idumee yab nìn māntìi tú Isirayeel yab kí já nì bi. Juudasi nìn cūtì ki jáń nì bi Akrabateen tiŋkin ki kpìl̄-bi. U nìn jìn̄-bi, ní ki fúkúl̀ tin bi cááyee kɔkɔ pílpil. 4Boonee ní u lēē yii u làá dáaĺ Bayiya naakookun yab tafal tikpitil tin bi ŋáańee pu. Bi nìn cɔ́ŋkí Isirayeel yab adan pu ní ki nākantí ki jáà nì bi. 5Juudasi nìn jìn̄-bi ní bi sáǹ ki cūtìi kɔ́ bi-sintil difɔkɔŋin. U nìn bíi jáà nì bi ní ki pūtì kí kpɔ̀ bi-kɔkɔ. U nìn gāā ŋŋmi ki tūū sintil difɔkɔŋee ní an wùn̄ ki kpáaǹ bin kɔkɔ bí ŋi-poonee. 6U ŋá míǹ ki dóòyee ní ki nín cá Amɔn yab tiŋkin. Niin ní u ká dijanjakitil din sá dikpaandi ki pɔ̄ɔ̄yee. Tiimootee di nìn sá di-kpiliu. 7Juudasi nìn jáń nì bi ŋfunyɔm kupaau. Ama an dāa kúntèe ní u jáń ki pɔ́ɔkiǹ-bi ki nàn̄-bi. 8U nìn jáń ki fōō Yaseer tiŋki, nì ntimbilimu mun māntìi tú-kèe, ní ki fātìi gítìń Juudee.
Isirayeel yab yíiń Juudasi ń jòoń-bi
9Galaadi yab bin kaa sá Juuda yabee kpáfì kinyɔkɔ kí já nì Isirayeel yab bin kóò bi-tiŋkinee. Bi nìn là kí kúntí-bi ní. Niinee bíǹ sáǹ ki cūtìi kɔ́ Dateema tiŋkin, laakin bi máń diguŋkpaandi ki túee. 10Bi bí niin ní ki ŋmàn̄ kugbɔŋu ki tú bi tīī Juudasi nì u-nabiyaamu. Bi nìn ŋmàn̄ kugbɔŋuee poon yii: «Binib bin kaa sá Juuda yab ki kóò ki pìl̄-tee kpáfì ti-pu kinyɔkɔ kí kúntí-ti. 11Bi-janjakitil din Tiimootee kpòotēe bíi bɔ́ntí kí dāá já kí fōō kitiŋ kin bi máń digundi ki tú ti sáǹ ki kɔ́ee. 12Dāá fīīmaan-ti. Áli gba bi kūū ti-kansikin tikpil. 13Bi kūū ti-nabiyaamu Juuda yab bin kóò Toobii tiŋkinee kɔkɔ. Bi cúú bi-nimpoobi nì bi-biyaamu ki cūnnì kuyuŋu, ki fōō bi-wanti. Bi kūū binib kii kutuku nyɔkɔm kitiŋ gbantin.»
14Ŋyunti ŋun Juudasi nì u-nabiyaamu bíi kàaǹ kugbɔŋu gbantee, ní ituun iba mun nyánní Galiilee ki bāań. Bi-wampeeŋkaati nìn cátì cátì ní bi mun dɔ́miń ki sòon̄ tibɔbaantiil. 15Bi nìn bí yii: «Pitooleemayiisi yab nì Tiir yab nì Siidɔn yab nì binicambi bin kóò Galiilee tiŋkinee kɔkɔ kpáfì kinyɔkɔ kí kúntí-ti.» 16Juudasi nì samaa nín gbìl̄ an bɔtee, ní bi kpáfì binib tikpil. Bi nìn bíi sòoǹ kí kpèè min ní bi làá ŋá kí fīī Isirayeel yab bi-nimbinaamandin nì min bi làá ŋá kí fīī-bi kí nyāntí bin kaa sá Juuda yab ki bíi jáà nì bee ŋaanee. 17Niinee Juudasi bí u-naal Siimɔn yii: «Lēē binib bin máaǹee ní cù kí já kí fīī ti-nibul yab bin bí Galiilee tiŋkinee. Man nì m-naal Joonatan làá cù Galaadi tiŋkin.» 18Juudasi nìn yāntì Sakari jipɔɔn Jooseefi nì Juuda yab nibul kpiliu Asariyasi nì dijanjakitil din kíǹee bí nīn kā ki cí kitiŋ. 19U nìn tīī-bi mara nee yii: «Ní nīn kpòotī samaa tiŋan, ama ní taa já nì bin kaa sá Juuda yabee áli ti-gítintam.» 20Bi nìn tīī Siimɔn binib kutukub bita bí cù Galiilee, ní ki tīī Juudasi binib kutukub binii bí cù Galaadi tiŋkin.
Siimɔn nì Juudasi jáń ki pɔ́ɔkiǹ binannanliibi
(2 Maka 12.10-31)
21Siimɔn bàn̄ Galiilee tiŋkinee ní ki jáń nì bin kaa sá Juuda yabee ŋfunyɔm tikpil. U nìn jáń ki pɔ́ɔkiǹ-bi sɔ́kɔ sɔkɔ ki yāntì bi sáǹ. 22U nìn kùl̄ ki bīiǹ bi-boon áli Pitooleemayiisi tiŋki punyɔkɔpu. Bi nìn kūū bi-kansikin binib kutukub bita nyɔkɔm, ní u yōoǹ bi-janjawanti. 23Míǹ boonee ní Siimɔn kóoǹ Juuda yab bin bí Galiilee nì Arbataa timmunee nì bi-nimpoobi nì bi-biyaamu nì tin bi cááyee kɔkɔ ki cáa búntì Juudee tiŋkin nì dipɔɔpindi.
24Ŋyunti gbantee, Juudasi Maakabee nì u-naal Joonatan dūtì Jɔɔdan buŋŋu ki cōom̀ kuteeun iwiin ita. 25Bi nìn tú Nabatee yab nsanni ní bíǹ fōō-bi tiŋan nì ŋgbansɔŋfi. Bi nìn máafì-bi tin jítì Isirayeel yab pu Galaadi tiŋkinee. 26Bi nìn máafì-bi yii bi cúú Isirayeel yab tikpil kuyuŋu Boosoora nì Boosɔɔr nì Aleema nì Kasfoo nì Makeedi nì Kaarnayiim timmun. Bi nìn máń agun ní ki tú ntimu gbanti. 27Isirayeel yab biba mun bí Galaadi timmu mubɔ poon kuyuŋu. Binannanliibi bóob́ yii fool ní bi làá fu cù kí jáǹ ntimu mun bi máń aguŋkpaan ki māntìi tú gbantee. Bi là kí já kí fōō-mu, ní kí kpɔ̀ kí céetí bin kɔkɔ kóò mu-nee. 28Ataa pu niinee ní Juudasi nì u-janjakitil fātìń bi-boon ki dī kuteeun ki nín cá Boosoora tiŋkin. Bi jáń ki fōō-kì ní ki fúkúl̀-kì. Bi nìn kūū bininjab kɔkɔ, an dàkà yii binaacimpɔmbi nì binicikitikaabi, ní ki gāā ŋŋmi ki tūū kitiŋee.
29Bi yíkì Boosoora tiŋki kunyeeu gbanti ní ki nín cá áli Juuda yab tiŋki Dateemee kin bi máń digundi ki túee. 30Kutaa wúntì bi kpēēyee, kujanjakitiwaawiiu dee. Bi nyàab̄ ncɔlib kí dàb̄ digundi ki dū kujaau masiimbi ki gbāaǹ kí já kí fōō kitiŋee. Bi nìn pée tātìi gbāaǹ dikɔ̀ndi pu ki dóò. 31Juudasi nìn ká yii kujaau kíĺ. U nìn gbìl̄ bi búǹ akantán ki fátí ijanjakuŋkuunti ní an fōō ki píĺ dàii. 32Ní Juudasi bí u-janjaliibi yii: «Jámaan díǹ kí fīī ni-nabiyaamu.» 33Ní u cúú u-janjaliibi ki yākatì mita pu kí jáǹ binannanliibi boon pú. Bi nìn búń dikantándi ní ki bíi mèé mpɔn ki kūuntí. 34Tiimootee janjaliibi nín ká yii an sá Maakabeeyee, ní bi dū itaaci. Juudasi nìn pɔ̀n̄-bi. Ŋwiin gbantee binannanliibi binib kutukub binii nyɔkɔm di nìn kpíì. 35Míǹ boonee ní Juudasi nì u-janjaliibi fātì bi-ba ki túĺ Aleema tiŋki. Bi nìn jáń nì kitiŋ gbanti ki fōō-kì. Bi nìn kūū bininjab kɔkɔ, an dàkà yii binaacimpɔmbi nì binicikitikaabi, ní ki fúkúl̀-kì ní ki gāā ŋŋmi ki tūū kitiŋee. 36Bi yíkì niinee ní ki cūtìi jáń ki fōō Kasfoo nì Maakeedi nì Boosɔɔr nì Galaadi timmu mun kíǹee.
Juudasi jajiliŋ aba mun
37Míǹ jítì boonee, ní Tiimootee tí kóoǹ dijanjakitil diba mun ki kpáfì, ní ki dɔ́miń ki gāā u-janjanaapaal Rafɔn nyɔkɔpu, lapu pu buŋgbandi. 38Juudasi nìn tú binib bí cùú kpèè binannanliibi. Bíǹ bāańee ní ki bí yii: «Bin kaa sá Juuda yab ki kóò ki pìl̄-tee kpáfì ki dūu ŋá dijanjakitikpaandi. Tiimootee di sá bi-kpiliu. 39Bi fōō bilaalibub janjaliibi bí tūtuǹ-bi. Bi gāā bi-janjanaapaal dibuŋgbándi lapu pu, ní ki bɔ́ntì kí dāá jáǹ-si.» Niinee ní Juudasi nì u-janjaliibi nín túŋkí-bi, 40ní ki sútìi pìl̄ mbunee. Ama Tiimootee nìn tùkū u-janjaliibi yii: «Juudasi yaa péeǹ-ti ki dūtì mbun nee, taa làá ŋmā kí yūĺ u-nimbiin. U làá já kí pɔ̄ɔkiǹ-ti. 41Ama u yaa fāŋkì ki gbíntì dibuŋgbándi kaa dūtèe, timbi làá dùtī kí cùú já kí pɔ̄ɔkiǹ-u.»
42Juudasi nín bàn̄ mbun caŋinee, ní u lēē bikpilib ki yóoǹ ki nóó mbunee ní ki tīī-bi mara nee yii: «Ní taa yàntī ubɔ ń yūĺ yii u làá cóoń u-tantiu. Báà ŋma máaǹ kí cùú já ní.» 43Juudasi nìn péé ki dūtì ki nín cá binannanliibi cee, ní bijanjaliibi páaǹ u-boon ki tātìi gbāaǹ dikɔ̀ndi pu. U nìn nàn̄ bin kaa sá Juuda yabee, ní bi dū bi-janjawanti ki fá ki sáǹ ki cūtìi bál̀ kuwaadii kun bí Kaarnayiim tiŋkinee poon. 44Juudasi nì u-yab nìn jáń ki fōō kitiŋee, ní ki gāā ŋŋmi ki tūū kuwaadiiyee nì bin kɔkɔ bí ku-poonee. Kaarnayiim tiŋki nín kúntì laakiŋyee dee. Kí yòon̄ ŋyunti gbantee, bin kaa sá Juuda yabee kaa ti ŋūǹ kí yūĺ Juudasi nimbiin.
45Míǹ boonee ní Juudasi kóoǹ Isirayeel yab bin kɔkɔ bí Galaadee ki kpáfì, kí yòon̄ mbiyaamu kí tin cáá sāā bikpaambi. U nìn yōoǹ-bi ki cáa cūnnì Juudee tiŋkin, ki kpáaǹ bi-nimpoobi nì bi-biyaamu nì bi-gaajati. Bi nìn dūu ŋá dinikitikpaandi ní. 46Bi nìn dūu bàn̄ Eefrɔn tiŋkin. Kì nìn sá kitiŋkpaaŋŋi, ki pɔ̄ɔ̄ ní ki nìn bí bi-saŋŋu pu. An nìn pée sá yii bí còom̀ kí jītí ki-poon ní, di sá yii baa nìn ŋūǹ kí gɔ́ntí-kì kí cù ŋgiil púɔɔɔ, ŋgan pú. 47Ama Eefrɔn tiŋkin yab nìn pīiǹ-bi nsan bí taa jītí, ní ki dū ataŋkpee ki pīiǹ kitiŋ punyɔkɔki. 48Niinee Juudasi tú unil bi-cee nì ŋgbansɔŋfi nyɔɔbundi yii: «Ti là kí jītí ni-tiŋkin kí cù ti-yakan, ubɔ kaa làá ŋá-ni tiba. Ti làá pée nóó didandi ní cáaa kí jītí.» Ama binibee nìn yíì kaa pīitì kitiŋ punyɔkɔki.
49Ní Juudasi tīī mara yii báà ŋma ń bɔ́ntí kí nīn yú u-paaŋŋu pu. 50Míǹ boonee ní bijanjaliibi bɔ́ntì kí já nì kitiŋee. Bi nìn jáń ŋwiimpu nì kunyeeu kɔkɔ, ní ki dāa nín fōō-kì. 51Bi nìn kūū bininjab kɔkɔ, an dàkà yii binaacimpɔmbi nì binicikitikaabi, ní ki fúkúl̀-kì ní ki nāaǹ-kì kɔkɔ múb. Isirayeel yab nìn cōom̀ anikpil pu ní ki jítì. 52Bi nìn dūtì Jɔɔdan buŋŋu ní ki cūtìi nyáń Dipaakpaandi din túĺ Beeti-Seeyan púee. 53Juudasi nìn kpáfì bin pá boon kaa ŋūǹ kí còom̀ee, ní ki tìì samaa kɔkɔ kunyannyaau nsanni áli bi tin bàn̄ Juudee tiŋkin. 54Bi nìn jɔ́m̀ Siiyɔn jool nì dipɔɔpindi. Bi nìn ŋá Unimbɔti bisaraawɔkaabi, kun puee bi fātìi gítìń nì ŋgbansɔŋfi bi-kansikin báà ubɔ kaa fɔ́tì.
Bi jáń ki pɔ́ɔkiǹ Jooseefi nì Asariyasi Jamina tiŋkin
(2 Maka 12.32-45)
55Juudasi nì Joonatan nìn dáá bí Galaadi tiŋkin, ní bi-nabiki Siimɔn úǹ bí Galiilee, Pitooleemayiisi tiŋki nyɔkɔpu. 56Ŋyunti gbantee, Sakari jipɔɔn Jooseefi nì Juudee janjakitil kpiliu Asariyasi gbìl̄ kujaau nín cōom̀ puee nì bi nín pɔ́ɔǹ puee. 57Niinee ní bi lī tɔb cee yii: «Tí cùú já nì atimbun ŋin māntìi tú-tee ki mun ń nyā diyindi.» 58Ní bi tīī bi-janjakitiŋi ŋin bi kpòotēe mara ní ki cūtìi bíi jáà nì Jaminiya yab. 59Gɔɔrgiyasi nì u-janjaliibi nyáń kitiŋee ni kí jáǹ-bi. 60Bi jáń ki pɔ́ɔkiǹ Jooseefi nì Asariyasi janjaliibi, ní bi sáǹ, ní binannanliibi kùl̄ ki páaǹ bi-boon áli Juudee kpaanyɔkɔ. Bi nìn kūū Isirayeel yab kii binib kutukub bili nyɔkɔm ní ŋwiin gbanti. 61Bi nìn pɔ́ɔkiǹ Jooseefi nì Asariyasi ní sɔ́kɔ kɔkɔ. Di sá yii baa nìn pílifiǹ Juudasi nì u-nabiyaamu. Bi mun nìn dākafī yii bi làá dū dikpabil ní kí nyā diyindi. 62Ama baa nìn sá binib bin Unimbɔti nìn pú bí fīī Isirayeel yabee.
Juudasi jáń ki pɔ́ɔkiǹ Idumee nì Fiiliistii yab
63Juudasi ubaatandaan nì u-naalib nìn ká tinyool Isirayeel tiŋkin, nì atimbun ŋin kɔkɔ poon bi yaa gbìl̄ bi-yindi puee. 64Binib nìn kōontí kí màntīí tū-bi ní ki pàkà-bi.
65Juudasi nì u-naalib nìn cūtìi jáń nì Eedoom yab bin bí kitiŋ ŋgiil púee. Bi nìn wīī diguŋkpaandi din māntìi tú-kèe, nì sintil difɔkɔŋi. 66Boonee ní bi nín cá Fiiliistii yab tiŋki watil pú, ní ki cōom̀ ki jítì Mareesa tiŋkin. 67Ŋwiin gbantee, bisaraaŋakpilib nìn là kí dàkà bi-baatandi, ní kaa bɔ́ntì ki cūtìi bíi jáà. Ama ní bi kūū-bi. 68Míǹ boonee Juudasi nín cá Asidoodi, Fiiliistii yab tiŋkin. U nìn gbáń ki wīil̀ bi-saraafaŋyi, ki wùn̄ bi-waaŋi ŋŋmi, ní ki fúkúl̀ bi-timmu. U ŋá míǹ ki dóòyee ní ki nín gítí Juudee tiŋkin.
Currently Selected:
1 Maccabées 5: BASSARDC
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
BIBLE EN N'TCHAM (Bassar) © Alliance Biblique du Togo, 2013.