1 Maccabées 6
6
Antiyookuusi Eepiifaani weeŋyi nì u-kúm
(2 Maka 1.11-17, 9, 10.9-11)
1Ubɔti Antiyookuusi nìn bíi yìiǹ ntimu mun bí yilpu púee ni. Ŋyunti gbanti ní u gbìl̄ yii kitiŋ kiba nìn bí Peersi, bi yíì-kì Eelmaayiisi. Kì nìn nyáń diyindi ki-gaajati nì ki-nimbiliŋ nì ki-sindaariyau pu. 2Tigaajawan nìn gbí ki-waadiikun. Tijanjawan tin sá sindaariyee nì agbampɔɔ nì tijanjawan tiba mun nìn bí. Fiiliipi jipɔɔn Aleekisandir un nìn sá Maseeduwaan bɔtiu upeepeekaa ki jíń Greeki yab pu dibeelee di nìn dū tiwan gbanti kɔkɔ ki síiǹ niin. 3Antiyookuusi nìn cūtì Eelmaayiisi ki nyàab̀ kí já kí fōō kitiŋee kí ŋmā kí fūkul̀-kì. Ama waa nìn ŋúń, kun puee kitiŋee yab nìn gíti dáá béè tin u bíi bɔ́ntée pu. 4Bi nìn yōoǹ tijanjawan ki jáń nì u ní ki yāntì u dāa sáǹ. Nì icookpaan gbòooo ní u nín gítí Babiloon.
5Antiyookuusi dáá bí Peersi tiŋkin ní ntuun ŋubɔ dɔ́miń ki tùkū-u yii bi jáń ki pɔ́ɔkiǹ dijanjakitil din u tú Juudee tiŋkinee. 6Liisiyasi nìn yōoǹ dijanjakitikpaandi ní ki cūnnì niin. Ama Juuda yab nìn jáń ki pɔ́ɔkiǹ-bi ní bi sáǹ. Di sá yii Juuda yab nìn jáń ki pɔ́ɔkiǹ ubɔti janjakitiŋ ki fōō bi-janjawanti nì kujaau masiimbi nì tigaajawan tikpil. An nìn tīī Juuda yab janjakitil mpɔn. 7Áli gba bi gbáń ki wīī ntimbiil wanti tin ubɔti nìn yāntì bi máń nsaraafan pu circir kɔŋkooŋŋun Jeerusaleem tiŋkinee. Bi nìn máń agun ŋin fɔ̀kɔ̀ee ki māntìi tú kunimbɔtidii kii dooooyee nì Beeti-Suur, ubɔti tiŋki.
8Ubɔti Antiyookuusi nín gbìl̄ an bɔtee ní an ŋá-u bitii ní u-pɔbil bíil̀. U nìn búŋkì dikáal ní ki tātìi dōoǹ u-lambaŋki pu. Waa nìn gíti nyí tin poon u bée, kun puee an kaa nìn cōom̀ kii u nín bàà nìn là puee. 9U nìn dōoǹ míǹ iwiin kupaau ní ki nìn mɔ̀tīi kóò kunimbaakpaaŋŋun. U nìn ká yii an kaa làá yúntí u làá kpú. 10Niinee ní u yíiń bin u nìn lēē ki yíì yii <Ubɔti bɔɔbee> ní ki bí-bi yii: «Maa ti ŋūǹ kí gèeǹ ní ilandɔkɔ nyīī-mi ki múĺ. 11M bíi bàlifī m-ba yii ba pu ní agìń nee jéetì m-pu ní m kɔ́ kunimbaakpaaŋŋun míǹ? Di sá yii m nìn cáá mpɔn ní ki nìn ŋáań tiŋan ní binib nìn néeń-mi. 12Ama kɔŋkɔnnee, m bíi téetí tikpitil tin kɔkɔ m ŋá Jeerusaleem tiŋkinee pu. M yōoǹ sindaariya nì animbil sambiliŋ ŋin nìn bí kunimbɔtidiinee, ní ki tīī mara yii bí kpɔ̀ kí céetí Juudee yab fám baa ŋá tiba. 13M béè yii an sá míǹ pu ní nnaabu nee jéetì m-pu ní m làá kpú nì kunimbaau kinicantiŋin.»
14Ní u yíiń Fiiliipi <Ubɔti bɔɔbi> kansikin ubɔ ní ki dū-u ki kāaǹ u-beel kɔkɔ pu tibɔtiil. 15U nìn dū u-beefuuliiki nì dibeebɔkutil nì u-bɔmbiki kin pu u-daaŋku kēe ki tīī-u. U nìn bí-u yii ú kpèè u-jipɔɔn Antiyookuusi tiŋan, kí bɔ́ntí-u ú dāá kpántí ubɔti. 16Peersi tiŋkin niin ní ubɔti Antiyookuusi kpíì dibindi diba kpá iluli nì saalaa poon. 17Liisiyasi nín gbìl̄ ubɔti kúm puee ní u dū u-jipɔɔn Antiyookuusi un úǹ u-ba kpēē doooo tibiyatinee ki kāaǹ dibeel ní ki páaǹ-u diyindi yii Eepatɔɔr.
Juudasi māntìi tú Jeerusaleem tiŋki pɔ̀ti pu
18Ŋyunti gbantee, binannanliibi nìn dáá kóò Jeerusaleem tiŋki pɔ̀ti pu laakin bi máń digundi ki túee. Bi nìn pìintí Isirayeel yab nsan bí taa còom̀ kí màntī kunimbɔtidii. Bi nìn nyàab̀ nsàmbiyaamu mun pu ní bi làá ŋá-bi tikpilee, ní ki yú bin kaa sá Juuda yabee boon. 19Juudasi nìn lēē kí kúntí-bi, ní ki kóoǹ samaa ki kpáfì bí màntīí tū-bi. 20Isirayeel yab nìn kóoǹ ki kpáfì ní ki māntìi gíb́ kitiŋ pɔ̀ti pu abin 150 poon. Bi nìn mɔ́ɔ́ kujaau masiimbi kí jáǹ bi-nannanliibi kí wìil̀ agun. 21Ama bin nìn kóò kitiŋ pɔ̀ti puee biba nìn ŋúń ki sáǹ ki ŋmátì. Isirayeel yab bin kaa bí deedeeyee biba nìn kútì bi-pu, 22ní bi nín cá ubɔti Antiyookuusi Eepatɔɔr cee. Bi nìn bí-u yii: «Kí cáá sāā ŋyunti ŋulɔŋu ní a làá kàl̄ kí cīití ní kí nín dáaĺ ti-nannanliibi tafal, kí tɔ̀ ti-samaau pɔntooŋyi ní? 23Timbi nìn kíí ki túń ditundi ki tīī a-baa, ki tɔ́ u-bɔkpaaŋi ki dū u-marab ki túń ditundi. 24An di yì-tì ní ti kpántì ti-nibul nannanliibi. Kí kūtèe, bi kūū ti-kansikin bin bi yaa nìn pée kée, ní ki fúkúl̀ ti-gaajawanti. 25An kaa sá timbi baba ní bi jáń nì, ama ki kpáaǹ ntimu mun bí ki kɔ́ĺ-tee. 26Ŋyunti nee poonee, bi māntìi tú Jeerusaleem tiŋki pɔ̀ti pu laakin bi máń digundi ki túee ki là kí já kí fōō. Bi máń digundi ki tú kunimbɔtidii nì Beeti-Suur tiŋki. 27A yaa kaa yíkì ki kpīiǹ-bi kɔŋkɔnnee, bi làá gíti ŋá tikpitil tikpil, ní aa dāa gíti ŋūǹ kí gbèen̄-bi.»
Ubɔti Eepatɔɔr bíi jáà nì Juuda yab
(2 Maka 13.1-17)
28Ubɔti nín gbìl̄ an bɔtee ní u fōō diŋuul. U nìn kóoǹ <Ubɔti bɔɔbi> nì u-janjakitil kpilib nì bitanjakaliibi kpootiliibi ki kpáfì. 29Kí kūtèe, u nìn mēeń ajanjakiti ŋin nyánní abee ŋin kíǹee nì ntimu mun Meediiteeranee tiŋkuu māntìi túee poon. 30U-janjakitil nìn cáá bijanjaliibi bin còom̄ ataa puee binib kutukub dilaataal nì bitanjakaliibi kutukub mmuŋku, nì kujaau kuntib mmuŋku nì saalaa nì bili. 31Ubɔti nì u-janjaliibi dūu bāań Idumee ní ki kíĺ ki bíi jáà nì Beeti-Suur tiŋki. Bi nìn dū iwiin tikpil ki jáń nì kitiŋee nì kujaau masiimbi. Ama Juuda yab nìn nyánní ki wùn̄ masiimbee ŋŋmi, ní ki jáń nì tininjati. 32Niinee Juudasi yíkìń Jeerusaleem tiŋki pɔ̀ti pu ki dɔ́miń ki gāā u-janjanaapaal Beeti-Sakariya ki bíitiǹ ubɔti janjanaapaal. 33Ku wúntì kutaafaau pɔ̀lpɔlee, ní ubɔti dū u-janjakitil ki tɔ́ Beeti-Sakariya saŋŋu pu. U-janjaliibi nìn tātìi gbāaǹ kí kíĺ dikɔ̀ndi ní bi búń ŋyin. 34Bi nìn tīī kujaau kuntibee fiigi biliŋ nì muuri biliŋ ŋin bi ŋmáaḿee nyim bí nyɔ̀ án nyàatī-bi bí já kujaau. 35Bi nìn dū-bi ki sákaǹ bijanjaliibi bin còom̄ ataayee kansikin ní. Kunti kamaa caŋinee, bijanjaliibi bin nìn dū agbampɔɔ ki pēeǹ ki cíkí tasa janjafuulimmuee kutuku ubɔ di nìn yú. Kí kūtèe, bitanjakaliibi bimɔntiibi alaataa aŋmoo di nìn nóó kunti kamaa. 36Kunti yaa nìn pée ŋá puee, míǹ ní bi mun nìn ŋáań, ní ki nóó-u ki cá laakin u yaa pée dū u-ba ki bíl̀ee. Baa nìn kàkatī bi-ba kí wàatī-u kí cù ndan. 37Bi nìn dū idɔ ní ki gāā kibiŋ ki tɔ́kɔǹ kunti kamaa boon, ní ki dū iŋmii ki cúú an pɔ̄ɔ̄ kíb. Bi nìn ŋá míǹ kí wúń bijanjaliibi bita bin nìn kā kunti pu ki jáàyee nì un nìn kpòotī-uee. 38Ubɔti nìn dū bitanjakaliibi bin kíǹee ki yóoǹ dijanjakitil janliitiliŋ pu. Bi-tundi di nìn sá bí nīn jáà nì Juudasi janjakitiŋ kí nīn kpáàa wúń bijanjaliibi bin còom̄ ataayee pu.
39Ŋwìiń nín nyáń sindaariya nì tasa kúti fuulimmu mun bi cíkée puee, ní ajoon pu fōō ki wál̀ bɔ́iii ní ki kíǹ ki jìliŋkī kii aŋminaapooyee. 40Ubɔti janjaliibi tātìi gbāaǹ kí kíĺ kujaau. Biba nìn jɔ́m̀ ki tɔ́kɔ́ kigbantaŋ pu ní bin kíǹee bí ditantakalin. Bi-kɔkɔ nìn pée nóó mpɔn pu ní ki còom̄ ki cá nì dimákal. 41Bin kɔkɔ yaa nìn pée gbìl̄ bijanjaliibi dikitikpaandi gbanti bintindi nì bi nín còom̄ ki náaǹ puee nì tijanjawan nín fátí tɔb an ŋáań kuwoou kuŋyee wunti nìn gbáà ní kpàkpakpa. An nìn baasii sá dijanjakitikpaandi din pɔ̄ɔ̄yee ní.
42Juudasi nì u-janjakitil nín cá ki tātìi gbāaǹ dikɔ̀ndi pu. Bi nìn kūū ubɔti janjaliibi binib alaataa aluu. 43Eelasaar un bi gíti yíì yii Afaraŋyee nìn dáań ki ká kunti ubɔ. Úǹ nìn gbìfiǹ bin kɔkɔ kíǹee, ní ubɔti janjawanti nìn píń u-pu. Eelasaar nìn dākafì yii ubɔti kā kuntee pu ní. 44Niinee ní u lēē u-ban yii u làá dū u-ba kí sú kí fīī u-nibul, ní kí nyā diyindi kí nīn cá jaanjaan. 45Eelasaar nìn sáǹ nì tininjati ki cūtì bijanjaliibi bin nìn còom̄ ataayee kansikin, ní ki kù binib ŋgiil pú nì ŋgan pú, ní binannanliibi kàkatī bi-ba ki wàatī-u ajanliitil pu. 46U ŋá soooo ki kɔ́ kunti taapu, ní ki sāā u-taapu pú ki kūū-u. Kuntee nìn lítì Eelasaar pu ní u kpíì niin niin. 47Juuda yab nín ká ubɔti janjakitil pɔŋŋu nì tininjati tin bi cááyee, ní bi túlifì ki gítì bi-boon pú.
Eepatɔɔr māntìi tú Siiyɔn jool
(2 Maka 13.18-23)
48Ubɔti janjaliibi nín cá Jeerusaleem kí cùú já nì Juuda yab. Ubɔti nìn bɔ́ntì kí já nì Juudee tiŋki kɔkɔ nì Siiyɔn jool. 49U nì Juuda yab bin bí Beeti-Suuree ŋá mpèé ki gbìlīǹ tɔb. Bíǹ nìn nyáń kitiŋee ni, di sá baa nìn gíti cáá tijin kí jī kí ŋmā kí tíkiń kujaau kí cù ndan. Di sá yii dibindi gbanti nìn sá dibindi din bi yàntī tikpaatan ń dòon̄ kí ŋùŋfèe ní#6.49 dibindi din bi yàntī: abin aluli kamaayee, Juuda yab nìn yàntī kitiŋ ń dòon̄ kí ŋùŋfì ní kí taa kpɔ̀-kì. Dibindi gbanti mun ní bi nìn tìì iyumbu dibatɔl ní kí dū apɔɔn ŋin binib cáá tɔbee kí pɔ̄ (kpèè Akoo 25.1-7).. 50Ubɔti nìn jáń ki fōō Beeti-Suur tiŋki, ní ki dū u-janjaliibi biba ki kāaǹ niin bí nīn kpèé-kì. 51U māntìi tú kunimbɔtidii an yúntì. U dū kujaau maasiimbi ki gbāaǹ kí jáǹ Juuda yab kí wīī agun. U nìn cáá maasiimbi bin tòó aŋminaapooyee nì bin tòó ataŋkpeeyee nì tikúti tɔfii kí nīn tòó ipiin nì tijaataafun. 52Juuda yab mun nìn mɔ́ɔ́ bi-masiimbi kí dūú nàan̄ bi-nannanliibi yab. Bi nìn jáń ki yúntì. 53Ama tijin kaa ti bí kunimbɔtidiin laakin bi kpáafí-tèe. Kun puee an nìn sá dibinluluútiil din poon baa kù tikpaal kí yàntī ntimu ń ŋùŋfèe ní. Kí kūtèe, Juuda yab bin nìn nyánní ntincamun ki dɔ́miń ki kɔ́ Juudeeyee dū tijin tin kíǹee ki jíń. 54Ŋkùm puee, binib bin kíǹ ki bí kunimbɔtidiinee kaa ti náaǹ. Báà ŋma nìn túĺ u-laŋki ní.
Ubɔti pú Juuda yab nsan bí nīn jáaḿ bi-Nimbɔtiu
(2 Maka 13.23-26, 11.22-26)
55Liisiyasi gbìl̄ yii ubɔti Antiyookuusi nìn lēē Fiiliipi ú dàkà u-jipɔɔn Antiyookuusi ú dāá jī dibeel. 56U nìn tí gbìl̄ mun yii u nì ubɔti janjaliibi bin nìn bí u-ceeyee nín gítiń Peersi nì Meedii, ní ki nyàab̀ kí nīn kpòotī dibeel tuuŋŋi mun. 57Liisiyasi nín gbìl̄ mimmee ní u bɔ́ntì malaa kí búntí. Niinee ní u bí ubɔti nì bijanjakpilib nì bijanjaliibi yii: «Ti-pɔŋŋu pée bàtī ní ki cá baabadal, ní taa ti cáá tijin mun náaǹ. Kitiŋ kin ti bíi jáà nì nee pɔ̄ɔ̄ tikpil ní dibeel mun tuuŋŋi dɔ̄ ki cí-ti. 58Tí gbèen̄ kí taa ti já nì binib nee. Ti nì bi ń ŋá mpèé ní ti nì samaa kɔkɔ ń gbìlīǹ tɔb. 59Tí pɔ̄-bi nsan bí nīn nóó bi-yaajakoobiliŋ kii dooooyee. Di sá yii bi yaa yíkì kaa kíí bi-ba pu ki bíi ŋáań tin bí nee kɔkɔee, an sá yii ti nín kúntì bi-yaajakoobiliŋee pu ní bi bíi ŋáań míǹ.»
60Ubɔti nì abɔtibil nìn kíí ki tɔ́kɔǹ tibɔtee pu. Liisiyasi nìn lēē binib ki tú Juuda yab cee bí cù kí ŋá mpèé nì bi. Juuda yab nìn kíí bi nín lī puee. 61Ubɔti nì bikpilib pūtì yii bi làá nīn tɔ́ bi nín sòon̄ ki síiǹ puee. Niinee Juuda yab nyáń kitiŋ pɔ̀ti pu laakin bi máń digundi ki túee. 62Ama ubɔti nín bāań Siiyɔn jool pu ki ká bi nín máń digundi ki wúń kitiŋee puee ní waa ti tɔ́ u nín pūtì puee. U nìn tīī mara bí gbá kí wīī agun ŋin māntìi tú kunimbɔtidiiyee. 63Míǹ boonee ní u yíkì malaa ki nín gítí Antiyɔɔsi. U bàn̄ee ní ki ká yii Fiiliipi kpántì kitiŋee kpiliu. U nìn jáń nì u ní ki fōō Antiyɔɔsi mpɔn.
Currently Selected:
1 Maccabées 6: BASSARDC
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
BIBLE EN N'TCHAM (Bassar) © Alliance Biblique du Togo, 2013.